دلار از ۲۰۰ هزار تومان عبور کرد

📌 *دلار از ۲۰۰ هزار تومان عبور کرد

دلار از ۲۰۰ هزار تومان عبور کرد

*«کمر اقتصاد شکست»*

✒️ *رضا کیمیایی*

روزنامه‌نگار اقتصادی

🔸نرخ دلار سرانجام از مرز ۲۰۰ هزار تومان عبور کرد. این رقم صرفاً یک قیمت بازار نیست؛ بلکه نماد فرسایش عمیق ارزش پول ملی و شاخص وضعیت بحرانی اقتصاد کلان کشور به‌شمار می‌رود. در پی این جهش، قیمت طلا، نقره و سایر فلزات گران‌بها نیز به‌سرعت افزایش یافت و بار دیگر نشان داد که بازارهای دارایی‌های امن، نخستین واکنش را به بی‌ثباتی ارزی بروز می‌دهند.

🔸پول ملی ایران اکنون در یکی از کم‌ارزش‌ترین مقاطع تاریخی خود قرار دارد. این وضعیت نه یک نوسان کوتاه‌مدت، بلکه حاصل انباشت سال‌ها ناترازی بودجه‌ای، رشد نقدینگی بدون پشتوانه تولید، محدودیت‌های شدید ارزی و کاهش مستمر اعتماد به چشم‌انداز اقتصادی است. در چنین شرایطی، مفهوم «مقاومت» همچنان به‌عنوان شعار محوری مطرح می‌شود و رسانه‌های وابسته نیز از «پیروزی» سخن می‌گویند؛ در حالی که واقعیت‌های اقتصادی تصویر کاملاً متفاوتی ارائه می‌دهند.

🔸اقتصاد کشور با فشارهای ساختاری سنگینی مواجه است. قدرت خرید خانوارها به میزانی کاهش یافته که مفهوم «سفره مردم» دیگر صرفاً یک استعاره نیست؛ بسیاری از خانوارها عملاً قادر به حفظ سطح حداقلی معیشت پیشین خود نیستند. قیمت کالاهای اساسی چندین برابر شده و نشانه‌هایی از افزایش‌های بیشتر نیز مشاهده می‌شود. بازار دارو وضعیت حادتری دارد: قیمت بسیاری از اقلام به سه تا چهار برابر رسیده و کمبودهای جدی، دسترسی به درمان را برای بخش‌هایی از جامعه دشوار ساخته است. این شاخص‌ها نه آمار انتزاعی، بلکه نشانه‌های مستقیم فشار بر معیشت روزمره محسوب می‌شوند.

🔸از منظر اقتصادی، جهش نرخ ارز و تورم ناشی از آن، سازوکاری خودتقویت‌کننده ایجاد می‌کند: افزایش هزینه‌های واردات، فشار بر تولید داخلی وابسته به نهاده‌های خارجی، کاهش سرمایه‌گذاری مولد و تشدید انتظارات تورمی. در چنین فضایی، سیاست‌های اعلامی چنانچه با واقعیت‌های تراز پرداخت‌ها، رشد تولید و کنترل نقدینگی همخوان نباشد، صرفاً به گسترش شکاف میان روایت‌های رسمی و زندگی روزمره مردم می‌انجامد.

🔸تجربه اقتصاد سیاسی نشان می‌دهد که هیچ جنگی—اعم از نظامی یا اقتصادی—با مردمی که با گرسنگی و نارضایتی مواجه‌اند، به پیروزی پایدار نمی‌انجامد. ثبات اجتماعی و تاب‌آوری ملی بیش از هر چیز به تأمین حداقل‌های معیشتی و احساس امنیت اقتصادی وابسته است. هنگامی که سفره مردم کوچک می‌شود و دسترسی به دارو و کالاهای اساسی تهدید می‌گردد، هزینه‌های پنهان بی‌ثباتی به‌سرعت از حوزه اقتصاد فراتر می‌رود.

🔸اقتصاد ایران امروز با چالش‌های ساختاری عمیقی روبه‌روست که با شعار و تبلیغات قابل حل نیست. بازگرداندن ارزش پول ملی، مهار تورم و احیای قدرت خرید، مستلزم سیاست‌هایی است که اولویت را به تولید، شفافیت منابع ارزی و کاهش ناترازی‌های کلان بدهد؛ نه به روایت‌هایی که فاصله میان واقعیت و ادعا را هر روز بیشتر می‌سازد.