استفاده متانول در بنزین و مواردی که باید بررسی شود

• 📌 استفاده متانول در بنزین و مواردی که باید بررسی شود

| *پترووان*

🔸با توجه به اعلام رسمی مدیرعامل شرکت نفت ستاره خلیج فارس مبنی بر استفاده از متانول در ترکیب بنزین تولیدی این پالایشگاه و هشدارهای انجمن خودروسازان درباره خوردگی قطعات، لازم است این موضوع از منظر یک متخصص بازرسی فنی به دقت بررسی شود.

استفاده متانول در بنزین و مواردی که باید بررسی شود

🔸بر اساس اطلاعات فنی موجود، استفاده از متانول در بنزین موضوع جدیدی نیست و از دهه ۱۹۷۰ میلادی مورد مطالعه و ارزیابی قرار گرفته است. این بررسی‌ها نشان می‌دهد که نگرانی‌ها در مورد خوردگی و تخریب قطعات، به ویژه در خودروهای قدیمی‌تر، واقعی و مبتنی بر شواهد علمی است.

تحلیل فنی و نتایج کلیدی

۱. ریسک خوردگی و تخریب قطعات

تحقیقات معتبر نشان می‌دهد که مخلوط متانول و بنزین در تماس با موادی مانند سرب، منیزیم، آلومینیوم و برخی پلاستیک‌ها، باعث ایجاد مشکلات خوردگی و تخریب می‌شود . این موضوع در منابع دیگر نیز تأیید شده و اشاره شده است که متانول بر روی فلزات خاص مانند آلومینیوم، منیزیم و مس اثر خورندگی دارد .

۲. تاثیر بر روی قطعات غیرفلزی

مشکل خوردگی منحصر به قطعات فلزی نیست. تحقیقات نشان داده است که بنزین حاوی متانول اثر تورمی (swelling) شدیدی بر روی مواد غیرفلزی (مانند الاستومرها و پلاستیک‌های مورد استفاده در واشرها و لوله‌ها) دارد . این موضوع با هشدار انجمن خودروسازان در مورد قطعات پلاستیکی و واشرها همخوانی کامل دارد.

۳. وابستگی شدت مشکل به میزان متانول و طراحی خودرو

مهم‌ترین نکته در این بررسی، توجه به غلظت متانول و طراحی خودروهاست.

خودروهای قدیمی‌تر: نگرانی‌ها در مورد خوردگی و تخریب قطعات، به ویژه در خودروهایی که برای استفاده از بنزین خالص طراحی شده‌اند، بسیار جدی‌تر است. آزمایش‌های قدیمی‌تر نشان داده که حتی خودروهای دهه ۸۰ میلادی در مواجهه با مخلوط‌های متانول با مشکلات جدی در سیستم سوخت‌رسانی، پمپ‌ها و انژکتورها مواجه شده‌اند .

خودروهای جدیدتر: صنعت خودروسازی و تولیدکنندگان مواد افزودنی، پیشرفت‌هایی در زمینه مواد مقاوم در برابر الکل‌ها و استفاده از بازدارنده‌های خوردگی (Corrosion Inhibitors) داشته‌اند. به‌طوری که منابع معتبر اشاره می‌کنند که بسیاری از خودروهای تولید شده پس از سال ۱۹۹۰، در صورت استفاده از مخلوط‌های متانول به همراه مواد افزودنی مناسب (هم‌حلال و بازدارنده خوردگی)، عملکرد قابل قبولی دارند . با این حال، این به معنای عدم وجود ریسک برای تمام خودروهای تولید داخل نیست.

۴. استانداردها و ملاحظات فنی دیگر

استفاده از متانول نیازمند رعایت استانداردهای دقیق است. در اروپا و آمریکا در دهه ۱۹۸۰، حداکثر اکسیژن مجاز ناشی از افزودن اکسیژنات‌ها به بنزین، حدود ۳.۷ درصد وزنی تعیین شده بود که این محدودیت‌ها ناشی از نگرانی‌های عملکردی و خوردگی بود . علاوه بر خوردگی، موضوع جدایی فاز (Phase Separation) در اثر جذب آب توسط متانول نیز یک چالش جدی است که می‌تواند به موتور آسیب برساند و نیازمند مدیریت دقیق در زنجیره توزیع است .

🟡 *جمع‌بندی و نظر کارشناسی*

🔸تایید استفاده از متانول در بنزین، به خودی خود یک اقدام غیراصولی یا کاملاً خطرناک نیست، اما چالش‌های جدی و وابسته به شرایط ایجاد می‌کند. نظر کارشناسی به شرح زیر است:

شکنندگی سیستم سوخت خودروهای داخلی: ناوگان خودرویی ایران عمدتاً شامل خودروهای نسبتاً قدیمی با استانداردهای پایین‌تر است. با توجه به هشدار انجمن خودروسازان و شواهد علمی در مورد خوردگی قطعات، استفاده از بنزین حاوی متانول در این خودروها ریسک بالایی دارد و می‌تواند منجر به افزایش خرابی‌های سیستم سوخت‌رسانی، نشت بنزین و حتی حوادث آتش‌سوزی شود. تحقیقات نشان داده که خودروهای قدیمی‌تر (معادل بسیاری از خودروهای داخلی) به شدت در معرض این آسیب‌پذیری هستند .

اهمیت فرمولاسیون و افزودنی‌ها: تفاوت اساسی بین یک بنزین استاندارد حاوی متانول و یک محصول نامرغوب، در وجود هم‌حلال‌ها و بازدارنده‌های خوردگی است . در صورتی که شرکت ستاره خلیج فارس، متانول را با رعایت دقیق استانداردها، استفاده از افزودنی‌های لازم و اعلام صریح درصد آن به مصرف‌کننده به بازار عرضه کند، می‌توان ریسک را تا حد قابل قبولی مدیریت کرد. اما تاکید می شود که در شرایط فعلی و با توجه به عدم شفافیت کامل، این ریسک قابل چشم‌پوشی نیست.

توصیه عملی به مصرف‌کنندگان: با توجه به عدم اطمینان از سازگاری این بنزین با خودروهای تولید داخل و همچنین احتمال رعایت نشدن استانداردهای لازم در تولید یا توزیع، قویاً توصیه می‌شود از مصرف این بنزین در خودروهای قدیمی (به ویژه با کارکرد بالا) خودداری شود. در صورت اجبار، مالکان خودروهای جدیدتر و انژکتوری می‌توانند با دقت بیشتری نسبت به عملکرد موتور و سیستم سوخت‌رسانی خودروی خود را پایش کنند، اما همچنان این کار با ریسک همراه است.

در نهایت، این اقدام نیازمند شفاف‌سازی کامل از سوی پالایشگاه در مورد درصد دقیق متانول، نوع و میزان مواد افزودنی و ارائه تضمین‌های فنی برای جبران خسارت‌های احتمالی به خودروهای مردم است. در غیر این صورت، این تصمیم می‌تواند هزینه‌های سنگین تعمیرات را به مصرف‌کنندگان تحمیل کند

تاریخ انتشار مطلب:

۱۴۰۵/۰۶/۰۱